Harmonie in beweging

In het woordenboek wordt harmonie omschreven als “in overeenstemming”, “in goede verstandhouding” en als derde betekenis “aangenaam klinkend”. In deze gevallen is harmonie een situatie waarin mensen door compromissen of afspraken goed samenwerken of muziek maken. Taichi is via de principes van zachtheid en ontspanning ook gericht op harmonie. Maar dat heeft niet met afspraken of compromissen te maken.

Continue reading “Harmonie in beweging”

Advertisements

Lichaamstaal

Een paard zit vastgebonden aan een rijdende treinwagon. Het slingert door de vaart van links naar rechts om zich staande te houden. Iemand zegt tegen de eigenaar: “Wat een dierenmishandeling. Je paard houdt dit niet lang meer vol!”. De eigenaar: “Haha, welnee, hij kijkt of hij de trein links of rechts zal inhalen!” Onze eerste reactie is hier natuurlijk: schande! Dieren mogen niet lijden en verdienen een goed leven.

Maar als we dit verhaal nu eens in verband brengen met ons lichaam?

Zoals ik mijn vorige blog al vertelde (https://taichi4you.wordpress.com/2017/04/21/de-kleding-schikken-en-rechtop-zitten/) schikt het lichaam zich naar de manier waarop wij ermee omgaan. Als we niet in verbinding zijn dan verstaan wij onze lichaamstaal niet meer. Bij systematische overbelasting kan ons lichaam ontwend raken om tot rust te komen. Het blijft in een constante staat van alertheid en gespannenheid. Dat voelt soms zelfs als een “high”: de adrenaline giert door ons lijf en we lijken onvermoeibaar door te kunnen gaan. Dan interpreteren we de lichaamsignalen net zo verkeerd als de paardeneigenaar. We krijgen slaapproblemen (zie http://www.gfk.com/nl/insights/press-release/bijna-1-op-de-3-nederlanders-heeft-slaapproblemen) of uiteindelijk een burnout, zelfs jonge mensen (zie interview Nienke Thurling, ervaringdeskundige en blogger “jongburnout” http://jongburnout.nl/burnout/burnout-herstellen/waarom-ik-denk-dat-veel-jonge-mensen-een-burnout-krijgen-openhartig-interview-op-radio-gelderland).

Herstellen van burnout is een lange weg. We moeten wennen aan rust nemen. We moeten de lichaamstaal weer gaan verstaan. Dat is moeilijk. Juist voor jonge mensen, die opgroeien in een cultuur waar het steeds normaler wordt om met ons lichaam en onze geest actief en naar buiten gericht te blijven. Door de 24-uurseconomie moeten we soms overwerken en krijgen we ook buiten werktijd mail- en appberichten over het werk. In onze vrije tijd kunnen we 24/7 op het internet filmpjes, nieuws en andere dingen consumeren. Als we daar niet actief een gezonde, rustgevende gewoonte tegenover zetten, komen wij niet gauw tot rust. Dat zou een schande zijn, want niet alleen paarden verdienen een goed leven.

 

Gezondheid is (niet) saai

Op tijd naar bed, geen of weinig alcohol en elke dag fruit eten. Het lukt me de ene week beter dan de andere. Vaak betrap ik me erop dat ik gezond leven saai vind. Of nog erger: braaf. Het voelt als een keurslijf en als iets wat je doet omdat je moeder het zegt.

Maar achteraf heb ik meestal spijt dat ik niet eerder naar bed gegaan en dat ik toch die biertjes heb gedronken. Want de volgende dag voel ik me niet fit, reageer ik sjacherijnig in de gewoonste situaties en ben ik er niet helemaal bij in het contact met anderen en in de dingen die ik doe.

Zo’n constatering dat je niet goed voor jezelf hebt gezorgd, geeft meestal een slecht gevoel. We hebben gefaald. We worden boos en gaan onszelf kwellen met verwijten. Van de weeromstuit leggen we onszelf daarna veel te strenge gedragsregels op. Waar we ons natuurlijk totaal niet aan kunnen houden. Resultaat: we worden onverschillig en negatief over onszelf. Op zo’n moment moeten de alarmbellen gaan rinkelen: stop!

De grootste vijanden van gezond leven zijn onverschilligheid en schuldgevoel. Die zorgen ervoor dat je in de neerwaartse spiraal van kwaad tot erger terecht komt. Wat dan helpt is om jezelf op te vangen.

Wees vriendelijk. Zorg goed voor jezelf. Geef jezelf de gelegenheid om te herstellen. Dat is belangrijk, want dan ontstaat er ruimte om terug te kijken. Zonder oordeel maar wel met intelligentie. Je kunt je dan pas voornemen het anders te doen. Voel hoe graag je dat wilt. In verbinding blijven met hoe we ons voelen (zie https://taichi4you.wordpress.com/2017/03/03/in-verbinding/) helpt ons om eerder met ons ongezonde gedrag te stoppen. Uiteindelijk willen we ons goed voelen: in ons lichaam en over onszelf. Dat is niet saai.

Het spel van inspanning en ontspanning

bomenrijAls we willen ontspannen, moeten we ons inspannen, zo simpel is het. Want zoals ik al schreef: ontspanning is niet iets wat je doet, maar iets wat je toelaat (zie mijn blog https://taichi4you.wordpress.com/2017/01/12/taichi-en-de-kunst-van-het-ontspannen/). Bij taichi gebruiken we bij onze inspanning de trekkracht van de zwaartekracht en de weerstand van het water.

Bij het staan gebruiken we de zwaartekracht om meer geworteld te raken en ons zwaartepunt te verleggen van ons hoofd naar onze onderbuik: het tan tièn (spelling: dan tian) dat onder de navel ligt. Als het hoofd aan een denkbeeldig touwtje aan het plafond hangt en onze rug recht is, kunnen onze onderrug en schouders ontspannen. Onze voeten voelen we op de grond drukken, met het gewicht iets meer op de voorvoet. Zo wordt ons skelet optimaal gebruikt.

Als we in deze houding de zwaarte van onze spieren gaan voelen, is dat een goed teken. Dan spannen we geen overbodige spieren meer in om onze rechte houding in stand te houden. Eindelijk kunnen ze als kleren aan een hangertje gaan ontspannen op hun plaats in het bottenstelsel.

Bij beweging gebruiken we onze spieren alsof ze in water bewegen. Zo worden onze bewegingen lichter en gelijkmatiger terwijl tegelijk onze spieren zich moeten inspannen. Of het nu echt of denkbeeldig zwemmen is, in beide gevallen worden heel veel spieren gelijkmatig en krachtig ingespannen. Hoe beter dit gaat, des te meer kunnen we onze spieren ontspannen, zowel in beweging als in rust.

Ontspanning is afhankelijk van de mate en kwaliteit van inspanning. Als je te fanatiek en met te gespannen spieren beweegt, kan dit eerder leiden tot uitputting en blessure. Na zo’n inspanning treedt er niet als vanzelf ontspanning op. Juiste inspanning kun je herkennen aan de spontane ontspanning en het herstel die erop volgen.