Vissen naar succes

Psycholoog Viktor Frankl adviseert ons voor ons levensgeluk niet te streven naar succes. Johan Cruijff lijkt het ermee eens, want “je gaat het pas zien als het door hebt”. Dat lijkt wel net zo onmogelijk als taichi-meesters zouden roepen: “Je gaat de chi voelen als je die laat stromen”. Ja tuurlijk: je hebt succes als je succes hebt.

Continue reading “Vissen naar succes”

Geluk en zelfdiscipline (5 tips)

Wat is geluk? Veel mensen associëren het met succes en roem. De Oostenrijkse psychotherapeut en hoogleraar Viktor Frankl (1905-1997), die de verschrikkingen van het concentratiekamp in de Tweede Oorlog had overleefd, ontwikkelde een andere benadering. Zijn psychotherapie is gebaseerd op de heilzame werking van betekenis geven aan je leven. Hij adviseerde zijn patiënten en studenten om juist niet te streven naar geluk of succes.

Continue reading “Geluk en zelfdiscipline (5 tips)”

Haast u langzaam

In mijn haast heb ik mensen bijna omver gelopen omdat ik even snel iets wilde halen. Gewoon in de gang van de ene kantoorruimte naar de andere. En dan tel ik de bijna-verkeersongelukken niet eens mee. Haast levert meestal brokken op.

Als je vlug vlug iets wilt leren of doen, gaat dat bovendien ten koste van de kwaliteit. Ook bij taichi is het funest om in de kortst mogelijke tijd de bewegingen onder de knie te willen krijgen. De kans dat je je daardoor forceert en de bewegingen verkeerd aanleert, is erg groot.

In zijn boek Advanced T’ai-Chi Form Instructions legt Cheng Man-ch’ing uit dat haast tijdverspilling is. Taichi werkt langs de lijnen van geleidelijkheid. Hij vergelijkt het met water, dat zacht en vloeiend is. Die zachtheid is echter heel sterk en kan uiteindelijk alles breken. Door de constante inwerking van het water ontstaat langzaam maar zeker een geul of barst, die een boomstam of rots uitholt en wegslijt. Net zoals water hoef je bij taichi niet te forceren. Het effect van je dagelijkse oefening zal langzaam maar zeker “doorsijpelen”.

Taichi wordt vaak onderschat omdat het lijkt alsof de langzame sierlijke bewegingen makkelijk zijn te doen. Maar die leer je niet zo maar van de ene dag op de andere. Je zou kunnen afhaken.

Cheng Man-ch’ing vertelt dat hij zelf meerdere keren met taichi begonnen was om er na verloop van tijd weer mee te stoppen. Toen hij ernstig ziek werd, ging hij weer taichi doen. Hij herstelde daardoor sneller van zijn ziekte. Daarna nam hij zich heilig voor om verder te gaan met taichi en zich er definitief aan te wijden. Zijn vloeiende en kalme bewegingen (zie https://www.youtube.com/watch?v=IqLxMPIVAlo) geven voor mij weer hoezeer hij zich met geduld taichi had eigen gemaakt. Veel goede dingen komen langzaam.

PS ‘Haast u langzaam’ is de Nederlandse vertaling van festina lente, een Romeinse uitdrukking. Zie deze leuke blog voor uitleg en achtergrondinformatie over dit spreekwoord http://www.gelukvoorbeginners.nl/2013/12/12/haast-je-langzaam-en-win-tijd/

Discipline is als een lucifersdoosje

chineeslucifersdoosje foto“Schop onder de kont geven” en “flink onder handen nemen” zijn uitdrukkingen die met discipline worden geassocieerd. Het heeft met strenge regels te maken, met straf of soberheid, en jezelf of anderen drillen. Je zou dat de harde discipline kunnen noemen, die meestal van bovenaf wordt opgelegd.

 

De tegenhanger daarvan is een discipline die van binnenuit komt. Waardoor je als ouder de poepluiers van je baby verschoont. Waardoor je je het nodige ontzegt om een goede vriendin uit de brand te helpen. Waardoor je als vrijwilliger eer legt in je werk, hoe simpel het karweitje ook is.

Die tweede soort discipline komt voort uit zorgzaamheid en betrokkenheid. Dat diepe verlangen om iets op een goede manier te doen huist in ons allemaal. Het talent voor deze discipline is als een lucifersdoosje. Alle elementen zijn aanwezig om iets te laten ontvlammen: zwavel, hout en een afstrijk-strook. Maar dat vuur ontstaat pas door de lucifer te pakken en af te strijken.

Het vuur van taichi-discipline kan ontvlammen door op zoek te gaan naar wat jou inspireert om naar de les te komen of om thuis te oefenen. Dat kan de ene keer betekenen dat je een filmpje met taichi-bewegingen bekijkt, de andere keer dat je leest over de heilzame effecten van taichi of je herinnert hoe goed het voelde toen je de vorige keer taichi deed.

Inspiratie komt nu eenmaal niet altijd vanzelf. Dus wakker het vuur aan! Toen de mensen nog niet wisten hoe ze vuur zelf konden maken was het van levensbelang voor de stam om het vuur dag en nacht brandend te houden. Dat vergde discipline. Voor ons welzijn kunnen we als een ouder goed voor onszelf zorgen en betrokken zijn bij wat ons beweegt. Tegelijkertijd houden we, door deze betrokkenheid dagelijks te voeden, het vuur van discipline brandend.

In de (taichi-) stemming komen

Wij vinden het heel normaal dat we bij leuke dingen in de stemming zijn: tijdens vakantie, op een feestje of bij een concert. Als dat tegenvalt, zijn we min of meer teleurgesteld. Ook in andere situaties laten we onze stemming te vaak afhangen van de omstandigheden. Kunstenaars weten dat je in de stemming moet komen om zelf iets in de wereld te zetten. Daarom werken bijvoorbeeld schrijvers en schilders met een vast dagelijks ritueel. (Zie https://www.mavenpublishing.nl/boeken/dagelijkse-rituelen/) De een gaat eerst koffie drinken en een wandeling maken, de ander sluit zich op in een sobere hotelkamer anders leidt het maar af. Ongeacht hoe ze zich voelen, volgen ze dit ritueel dagelijks en gaan aan het werk.

Eigenlijk is iedereen kunstenaar, een levenskunstenaar. We scheppen allemaal ons eigen leven, geven elke minuut en elke dag zin aan ons bestaan. Dat is een actief, creatief proces. Maar we vergeten dit nogal eens.

Als ik ’s ochtends even stilsta bij wat ik deze keer bij taichi wil oefenen, dan kom ik in de stemming. Dat kleurt dan de manier waarop ik oefen. Als ik dit niet doe, ben ik gauwer afgeleid of niet gemotiveerd.

Om actief in de stemming te komen, kun je dit stappenplan volgen:

Stap 1. Vind je vaste ritueel waardoor je helder en open wordt. Verzin iets dat haalbaar is: drink je koffie (die je toch al elke ochtend drinkt) maar nu zonder iets anders te doen. Kijk naar buiten, of juist niet. (2 minuten)

Stap 2. Stel vast hoe het vanochtend met je is. Als je slecht geslapen hebt of veel stress hebt, is dat iets om rekening mee te houden. (2 minuten)

Stap 3. Vraag je af waardoor je tijdens de dag of activiteit je stemming wilt laten bepalen. Kies hiervoor een kwaliteit, bijvoorbeeld ‘geduld’, ‘concentratie’ of ‘schoonheid’. (3 minuten)

Ik wens iedereen een opperbeste stemming toe.

 

Taichi en wilskracht 3 (slot)

treurwilg

Toen ik jaren geleden stopte met roken was ik al drie keer eerder gestopt en weer begonnen. Dat het uiteindelijk wel lukte, was niet door met de sterke wil en de tanden op elkaar de voortdurende verleiding van de sigaret te weerstaan. Zo’n sterke wil heb ik gewoon niet! Ik ben meer van de benadering ‘wie niet sterk is moet slim (en vastbesloten) zijn’. Kortom, de benadering van de ‘kundige’ wil (zie voor uitleg https://taichi4you.wordpress.com/2017/01/27/taichi-en-wilskracht/). In deze derde en laatste blog over het thema wilskracht vertel ik hoe ik met behulp van de kundige wil kon stoppen met roken.

Ik was er na die drie mislukte stoppogingen achter gekomen dat een slechte gewoonte afleren erg moeilijk is. Ergens las ik dat het helpt om naast de slechte, oude gewoonte eerst ook een gezonde, nieuwe gewoonte te ontwikkelen. Die vond ik, toeval of niet, toen in taichi. Maar een andere gezonde activiteit was natuurlijk ook goed geweest. Als het je aandacht en een deel van je dagelijks leven maar verlegt naar iets gezonds.

Daarnaast bleek ik niet alleen fysiek verslaafd maar ook emotioneel gehecht te zijn geraakt aan roken. Dat is die vreemde vertrouwdheid van een slechte gewoonte: “Zou mijn leven zonder sigaret echt wel leuker en prettiger worden?” En dat terwijl ik toch wel last had van klachten: kortademigheid, snellere verzuring van de spieren en vervelende hoestbuien. Daarom probeerde ik steeds als ik rookte oprecht uit te vinden of en wat het me emotioneel te bieden had: “Voel ik me nu echt prettiger en meer ontspannen?”

Ondertussen stelde ik me geregeld voor dat ik me zonder sigaret gezonder en energieker zou voelen, vrij van klachten.

In oktober 1997 heb ik mijn laatste sigaret gerookt.

Mijn longen zijn schoner en – belangrijker – het vertrouwen in mijn vermogen om gewoontes te veranderen is sindsdien groter geworden.

Taichi en wilskracht 2

rockymountainsfoto

Mijn eerste blog over wilskracht (zie https://taichi4you.wordpress.com/2017/01/27/taichi-en-wilskracht/) eindigde met het inzicht van Roberto Assagioli dat we in plaats van kracht de verbeelding kunnen gebruiken om in beweging te komen. Hij baseerde dit op de eerste psychologische wet van de ‘kundige’ wil: “Beelden of mentale afbeeldingen en ideeën hebben de neiging om de hiermee overeenkomende fysieke omstandigheden en uiterlijke handelingen voort te brengen.” Ook de huidige wetenschap bevestigt de motiverende rol van verbeelding bij bijvoorbeeld topsport. Het bevordert de prestatie door je mentaal zo levendig mogelijk voor te stellen dat je de bewegingen technisch goed uitvoert. Recreatieve sporters kunnen ook de verbeelding gebruiken om zichzelf te motiveren te gaan bewegen. Dit werkt vooral als je je de fysieke sensatie van fitheid en meer energie voorstelt. Zie hiervoor dit artikel http://www.sportknowhowxl.nl/achtergronden/werkende-wetenschap/item/88947/

Ook sommige aanwijzingen die Cheng Man-ch’ing hanteerde om leerlingen taichi te leren, doen naast fysieke training een beroep op de ‘kundige’ aspecten van de wil. Om de chi (zie mijn blog https://taichi4you.wordpress.com/2017/02/03/taichi-is-mogelijk-ook-bij-pijn-en-ongemak/) op te wekken en krachtiger te laten stromen helpt het als je de verbeeldingskracht inschakelt. Hij zegt hierover dat je de bewegingen langzaam moet doen, vloeiend, zonder haperen, anders wordt de chi-stroom onderbroken. “Doe de oefening alsof je ‘zijde uit een cocon trekt’. (…) Als je zijde uit een cocon trekt moet je langzaam, licht en vooral gestaag te werk gaan.” Wij kennen dat beeld niet zo goed, want zijderupsen komen wij niet vaak tegen. Je zou het kunnen vergelijken met gekneed deeg dat je langzaam en gestaag moet uitrekken om het langer te maken, anders breekt het.

Een andere aanwijzing is ‘zwemmen in de lucht’. Om het lichaam lichter en buigzamer te maken, moet je volgens Cheng Man-ch’ing het lichaam op het droge laten bewegen alsof je in het water bent. Zo ontstaat een “gevoel van veerkracht en soepelheid” omdat je langzaam beweegt tegen een denkbeeldige weerstand.

Taichi is mogelijk, ook bij pijn en ongemak!

boomstam

Taichi-cursisten hebben bijna allemaal wel zo hun pijntjes, beperkingen en ongemakken. De een heeft last van zijn rug, de ander heeft gauw kramp en spierpijn. En onder de 65plus-cursisten nemen de beperkingen alleen maar verder toe: stijve gewrichten, slappe spieren en dode zenuwuiteinden. Allemaal geen probleem!

Een belangrijke reden hiervoor is dat de taichi-principes van ontspanning en zachtheid altijd binnen de fysieke beperkingen toegepast kunnen worden. Gelijkmatig en langzaam bewegen met armen of handen lukt al gauw. Het evenwichtsgevoel wordt ook gestimuleerd als je je gewicht verplaatst van de ene voet in de andere, zonder op één been te staan. En ondertussen heeft dat wel een weldadig effect: we voelen ons beter en volgens onderzoek kunnen klachten verminderen. Wetenschappers hebben geconstateerd dat geregelde beoefening van taichi tot vermindering van bijvoorbeeld atrose en pijn leidt. (Zie nogmaals deze link  https://www.gezondheidsnet.nl/yoga-en-mindfulness/tai-chi-kan-helpen-bij-chronische-aandoeningen)

Een tweede reden dat fysieke beperking geen belemmering hoeft te zijn, is dat taichi werkt op basis van chi (officiële spelling “qi”). De chi is een Chinees begrip dat moeilijk in Westerse medische of gezondheidskundige termen is te vangen. Het heeft te maken met adem en (levens)energie. Taichi-meester Cheng Man-ch’ing (zie voor meer info http://taichionline.nl/cheng-man-ching/) citeert met instemming de omschrijving “chi slaat op de psycho-fysiologische kracht die met bloed en adem verband houdt”. De chi wordt op gang gebracht door ontspannen en vloeiend te bewegen, terwijl we onze aandacht erbij houden. Want lichaam en geest zijn met elkaar verbonden. Een geest die gekalmeerd is en met aandacht de bewegingen van het lichaam volgt, kan tot diepere fysiek/mentale ontspanning komen. Dat wekt weer chi op, want het spel van aandachtige inspanning en ontspanning brengt energie voort.

Zo worden, aldus Cheng Man-ch’ing, door geregelde beoefening “de lichaamsdelen niet zozeer door plaatselijke inspanning bewogen, maar door de kracht van chi”.