Taichi en yoga (2)

Zoals ik al in mijn eerste blog over taichi en yoga https://taichi4you.wordpress.com/2017/05/12/taichi-en-yoga/ zei, worden ze in het Westen vooral gebruikt voor mentale ontspanning, en voor soepelheid van gewrichten en spieren. In deze blog bespreken we hoe anders taichi in vergelijking met yoga kijkt naar het lichaam. Continue reading “Taichi en yoga (2)”

Harmonie in beweging

In het woordenboek wordt harmonie omschreven als “in overeenstemming”, “in goede verstandhouding” en als derde betekenis “aangenaam klinkend”. In deze gevallen is harmonie een situatie waarin mensen door compromissen of afspraken goed samenwerken of muziek maken. Taichi is via de principes van zachtheid en ontspanning ook gericht op harmonie. Maar dat heeft niet met afspraken of compromissen te maken.

Continue reading “Harmonie in beweging”

Het spel van inspanning en ontspanning

bomenrijAls we willen ontspannen, moeten we ons inspannen, zo simpel is het. Want zoals ik al schreef: ontspanning is niet iets wat je doet, maar iets wat je toelaat (zie mijn blog https://taichi4you.wordpress.com/2017/01/12/taichi-en-de-kunst-van-het-ontspannen/). Bij taichi gebruiken we bij onze inspanning de trekkracht van de zwaartekracht en de weerstand van het water.

Bij het staan gebruiken we de zwaartekracht om meer geworteld te raken en ons zwaartepunt te verleggen van ons hoofd naar onze onderbuik: het tan tièn (spelling: dan tian) dat onder de navel ligt. Als het hoofd aan een denkbeeldig touwtje aan het plafond hangt en onze rug recht is, kunnen onze onderrug en schouders ontspannen. Onze voeten voelen we op de grond drukken, met het gewicht iets meer op de voorvoet. Zo wordt ons skelet optimaal gebruikt.

Als we in deze houding de zwaarte van onze spieren gaan voelen, is dat een goed teken. Dan spannen we geen overbodige spieren meer in om onze rechte houding in stand te houden. Eindelijk kunnen ze als kleren aan een hangertje gaan ontspannen op hun plaats in het bottenstelsel.

Bij beweging gebruiken we onze spieren alsof ze in water bewegen. Zo worden onze bewegingen lichter en gelijkmatiger terwijl tegelijk onze spieren zich moeten inspannen. Of het nu echt of denkbeeldig zwemmen is, in beide gevallen worden heel veel spieren gelijkmatig en krachtig ingespannen. Hoe beter dit gaat, des te meer kunnen we onze spieren ontspannen, zowel in beweging als in rust.

Ontspanning is afhankelijk van de mate en kwaliteit van inspanning. Als je te fanatiek en met te gespannen spieren beweegt, kan dit eerder leiden tot uitputting en blessure. Na zo’n inspanning treedt er niet als vanzelf ontspanning op. Juiste inspanning kun je herkennen aan de spontane ontspanning en het herstel die erop volgen.

Taichi is mogelijk, ook bij pijn en ongemak!

boomstam

Taichi-cursisten hebben bijna allemaal wel zo hun pijntjes, beperkingen en ongemakken. De een heeft last van zijn rug, de ander heeft gauw kramp en spierpijn. En onder de 65plus-cursisten nemen de beperkingen alleen maar verder toe: stijve gewrichten, slappe spieren en dode zenuwuiteinden. Allemaal geen probleem!

Een belangrijke reden hiervoor is dat de taichi-principes van ontspanning en zachtheid altijd binnen de fysieke beperkingen toegepast kunnen worden. Gelijkmatig en langzaam bewegen met armen of handen lukt al gauw. Het evenwichtsgevoel wordt ook gestimuleerd als je je gewicht verplaatst van de ene voet in de andere, zonder op één been te staan. En ondertussen heeft dat wel een weldadig effect: we voelen ons beter en volgens onderzoek kunnen klachten verminderen. Wetenschappers hebben geconstateerd dat geregelde beoefening van taichi tot vermindering van bijvoorbeeld atrose en pijn leidt. (Zie nogmaals deze link  https://www.gezondheidsnet.nl/yoga-en-mindfulness/tai-chi-kan-helpen-bij-chronische-aandoeningen)

Een tweede reden dat fysieke beperking geen belemmering hoeft te zijn, is dat taichi werkt op basis van chi (officiële spelling “qi”). De chi is een Chinees begrip dat moeilijk in Westerse medische of gezondheidskundige termen is te vangen. Het heeft te maken met adem en (levens)energie. Taichi-meester Cheng Man-ch’ing (zie voor meer info http://taichionline.nl/cheng-man-ching/) citeert met instemming de omschrijving “chi slaat op de psycho-fysiologische kracht die met bloed en adem verband houdt”. De chi wordt op gang gebracht door ontspannen en vloeiend te bewegen, terwijl we onze aandacht erbij houden. Want lichaam en geest zijn met elkaar verbonden. Een geest die gekalmeerd is en met aandacht de bewegingen van het lichaam volgt, kan tot diepere fysiek/mentale ontspanning komen. Dat wekt weer chi op, want het spel van aandachtige inspanning en ontspanning brengt energie voort.

Zo worden, aldus Cheng Man-ch’ing, door geregelde beoefening “de lichaamsdelen niet zozeer door plaatselijke inspanning bewogen, maar door de kracht van chi”.